Τρίτη, 10 Ιουλίου 2018

Ο βιασμός της λογικής

Δημοσιεύτηκε στην ΑΝΑΤΡΟΠΗ στις 28/6/2018

Πόσο λογικό είναι να υπογράφεις παραχωρήσεις-πωλήσεις δημόσιας περιουσίας ενώ μέχρι πρότινος ήσουν αντίθετος και στα κάγκελα της «δημοκρατικής» αντίστασης;
Πόσο λογικό είναι να υπογράφεις μνημόνια τα οποία θα έσκιζες και θα καταργούσες;
Πόσο λογικό είναι να παράγεις πλεονάσματα από φόρους που θα καταργούσες;
Πόσο λογικό τέλος είναι παρόλα τα ψέματα ή καλύτερα παρά «τα λόγια τα μεγάλα» να συνεχίζεις να συγκυβερνάς με ευκαιριακούς πατριώτες που υπερψηφίζουν πολλά αντίθετα από τον προγραμματικό τους λόγο;
Η απάντηση είναι απλή. Στην Ελληνική μνημονιακή πραγματικότητα είναι απολύτως λογικό. Μετά τις αυταπάτες, τα ψευτοδιλήμματά, και τις ανούσιες χρονικά διαπραγματεύσεις τα αντανακλαστικά της κοινωνίας είναι εν υπνώσει. Τα χρόνια της πλασματικής ευημερίας και του καταναλωτικού εθισμού καθώς και η πολιτική των επιδοτήσεων και της παραχολογίας έκανε τους Έλληνες να επιλέγουν την λογική του «λεφτά υπάρχουν», και από το «μαζί τα φάγαμε», να προτιμούν «να χορέψουν τις αγορές».
Και τώρα, μετά από πολλά χρόνια δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής και πολιτισμικής φτωχοποίησης άρχισε κάτι να φαίνεται στην άκρη του τούνελ. Είναι η έξοδος από τα μνημόνια. Για την Ελλάδα, η επικείμενη έξοδος από το πρόγραμμα διάσωσης είναι μια ευκαιρία να αποτινάξει επιτέλους τα δεσμά της λιτότητας.
Πόσο λογικό σας ακούγεται;
Πόσο λογικό είναι αυτοί που μας έδωσαν κοντά στα διακόσια δις ευρώ δανεικά, αλλά όχι αγύριστα, να μας επιτρέψουν να υποτροπιάσουμε στις δικές μας παλιές συνήθειες;
Πόσο λογικό είναι να μας χαρίσουν εκ νέου χρέος και να μας αφήσουν ελεύθερους να «μεταρρυθμιστούμε» ακόμη περισσότερο;
Η απάντηση είναι και πάλι απλή. Καθόλου λογικό. Η Ελλάδα μας θα βρίσκεται σε ενισχυμένη επιτήρηση για πολλά ακόμα χρόνια. Χρέος δεν θα μας χαριστεί. Πρέπει η περιπέτεια της χώρας μας να είναι παράδειγμα προς αποφυγή για τα υπόλοιπα κράτη μέλη.  Παράλληλα πρέπει στα δύο επόμενα χρόνια να εφαρμόσουμε τις αυξήσεις στους φόρους και τις μειώσεις των συντάξεων στα οποία συμφωνήσαμε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων διάσωσης. Μετά από χρόνια πολιτικών κρίσεων και υποσχέσεων που δεν τηρήθηκαν οι αγορές καραδοκούν να μας βάλουν και πάλι σε περιπέτειες. Το χρηματοδοτικό μαξιλάρι μέσω των ομολόγων που εκδόθηκαν εκτός από μία ακριβή επιλογή είναι και ένα καθημερινό βαρόμετρο των προθέσεων μας.
Τι μέλλει γενέσθαι λοιπόν;
Η Ελλάδα θα βγει από τα μνημόνια, η κυβέρνηση του Τσίπρα θα αγκομαχά να κρατηθεί μέχρι να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, η αντιπολίτευση θα ακολουθεί την θεωρία του ώριμου φρούτου με σκοπό την εξουσία και πολλοί Έλληνες θα συσσωρεύουν ακόμη περισσότερο εσωτερικό χρέος καθώς θα αδυνατούν να πληρώσουν βεβαιωμένους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. 
Ωστόσο μετά από την ολοκλήρωση της αναδιανομής πλούτου και της ακίνητης περιουσίας, την ολοκλήρωση των επενδύσεων σε υποδομές, την τουριστική αναβάθμιση των καταλυμάτων, υψηλών προδιαγραφών κυρίως, και την μεταστροφή της επιχειρηματικότητας σε καινοτόμες, αγροτικές και εξωστρεφείς επιλογές, θα έρθει μία διαρκής ανάπτυξη που θα επαναφέρει αργά αλλά σταθερά την κανονικότητα.
Είναι λογικό επομένως να μην ανησυχούμε;
Ευελπιστώ η απάντηση να δοθεί σύντομα με συναίσθημα λογικής και χωρίς αυταπάτες. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε πως είναι η πρώτη φορά μετά από χρόνια που η επόμενη κυβέρνηση δεν θα καταργήσει τις μέχρι σήμερα συμφωνίες και που σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον της περιοχής μας είμαστε οι μόνοι που ευτυχώς δεν απωλέσαμε την Ευρωπαϊκή μας ταυτότητα που άλλοι κυνηγούν να κατακτήσουν.

Πάρης Τσογκαρλίδης
Επενδυτικός Σύμβουλος -
Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη


Παρασκευή, 1 Ιουνίου 2018

Δημόσιο χρέος και «καθαρή» έξοδος


δημοσιεύτηκε στον Ελέυθερο Τύπο στις 31/5/2018

Αν κάποιος αναζητούσε σήμερα να ταξινομήσει τις χώρες της Ευρώπης σε κλίμακα μέτρησης του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ θα έβρισκε το αυτονόητο αποτέλεσμα πως η Ελλάδα είναι πρώτη σε αυτή την κακή μέτρηση με ποσοστό 178%. Ακολουθούν η Ιταλία (131%), η Πορτογαλία, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Κύπρος και η Γαλλία πριν φτάσουμε στον μέσο όρο της ΕΕ (86,70%). Με άλλα λόγια έχουμε σχεδόν διπλάσιο χρέος ως προς τον παραγόμενο πλούτο μας από ότι ο μέσος όρος μιας Ευρωπαϊκής χώρας. Μάλιστα σε ονομαστική τιμή το χρέος μας είναι περίπου 344 δις ευρώ όταν το ΑΕΠ μας είναι 187 δις.


Το χρέος μας είναι μη διαχειρίσιμο και τα θεωρητικά πρωτογενή θηριώδη πλεονάσματα δυσκολεύουν την ταχύτερη ανάπτυξη της χώρας. Παράλληλα λογικές με γαλλικό αέρα που προτείνουν μείωση του χρέους όταν το ΑΕΠ μας δεν τρέχει ανάλογα με τα προσδοκόμενα υποθάλπει ακόμη περισσότερο την δυνατότητα να ακολουθήσουμε πολιτικές ακόμα πιο αναπτυξιακές.
Κατά την εκτίμηση μου κανένα κρατικό χρέος δεν είναι βιώσιμο υπό προϋποθέσεις και ιδιαίτερες συνθήκες. Σήμερα το μέσο προφίλ αποπληρωμής των ευρωπαϊκών δανείων είναι 28 χρόνια και ο ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Στήριξης) προτείνει με τις κατάλληλες παρεμβάσεις να επιμηκυνθεί στα 32,5 χρόνια αλλά σταδιακά. Ποιος αλήθεια πιστεύει ότι μέσα σε αυτά τα χρόνια όλα θα βαίνουν καλώς, οι χώρες θα έχουν έναν καλό και συνεχή μέσο όρο ανάπτυξης και οι υποχρεώσεις θα αποπληρώνονται στο διηνεκές. Αν αυτό ίσχυε δεν θα υπήρχαν διακυμάνσεις στο κόστος δανεισμού των χωρών και φυσικά θα είχαμε έναν ουτοπικό «μετακαπιταλισμό» που προφανώς οι όποιες κυκλικές κρίσεις θα ήταν καταχωνιασμένες στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.
Αν έπρεπε για λόγους αξιολόγησης των προθέσεων και δηλώσεων του ΔΝΤ να καταστήσουμε βιώσιμο το δημόσιο χρέος μας, θα έπρεπε να αποδεχτούν οι εταίροι μας ένα νέο κούρεμα της ονομαστικής του αξίας. Ας μην ξεχνάμε πως μετά την δύσκολη περίοδο της ένταξης μας στο μηχανισμό στήριξης, της πρόσκλησης του ΔΝΤ και το γνωστό PSI, έχουμε κάνει το χρέος μας «οικογενειακή» υπόθεση, όπου η οικογένεια μας είναι η «κακή» για πολλούς Ευρώπη. Αυτό σημαίνει πολύ απλά πως από τον συστημικό κίνδυνο που προκαλούσε το χρέος μας καθώς ήταν σε χέρια ιδιωτών, δηλαδή τραπεζών, θεσμικών επενδυτών και άλλων επενδυτών πέρασε κατά το πλείστον στα χέρια των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θεωρώ πως είναι απίθανο να συμβεί νέο κούρεμα χρέους καθώς δύσκολα τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια θα υπερψήφιζαν νέα δανεικά και αγύριστα για την χώρα μας ιδιαίτερα την συγκεκριμένη περίοδο που αυξάνεται ο κίνδυνος της Ιταλίας (Italexit) μετά τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών.
Τι θα συμβεί επομένως και μάλιστα σε τάχιστο χρόνο;
Καταρχήν θα εφαρμοστεί μία ημιαυτόματη εφαρμογή του «γαλλικού κλειδιού», δηλαδή της δυνατότητας η Ελλάδα να μεταφέρει στο μέλλον πληρωμές του χρέους σε χρονιές που έχει χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης ή στασιμότητα . Πιθανότητα θα γίνει δεκτή η πρόταση για την μη ενεργοποίηση του μηχανισμού από τώρα αλλά από το 2022. Τότε η Ελλάδα θα κριθεί συνολικά για το αν έχει επιτύχει τους στόχους που τίθενται αυτό τον καιρό σε διαρθρωτικό και δημοσιονομικό επίπεδο και θα ενταχθούν στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2019 -2022 . Αν η Ελλάδα ξεπεράσει χωρίς απώλειες την δύσκολη πενταετία τότε το μέτρο θα περάσει από τα εθνικά κοινοβούλια και θα εφαρμοστεί μέχρι και την αποπληρωμή του ευρωπαϊκού χρέους .
Στο υπόλοιπο τεχνικό κομμάτι τα μέτρα θα συμφωνηθούν εκ των προτέρων στο σύνολο τους αλλά θα εφαρμοστούν σε δόσεις και αν χρειαστεί με πρώτη την αποπληρωμή του ακριβού χρέους των περίπου 9 δις προς το ΔΝΤ με χρήματα του υπολοίπου του δανείου από τον ESM. H επέκταση ωριμάνσεως, η εξομάλυνση επιτοκίων και η επιστροφή των κερδών των ελληνικών ομολόγων που διακρατούν οι κεντρικές τράπεζες και η ΕΚΤ θα προχωρήσουν σταδιακά ως το 2022 και πάντα υπό την αίρεση ότι η Ελλάδα θα τηρεί τα συμπεφωνημένα.
Με αυτή την συμφωνία σε χαρτί το ΔΝΤ μπορεί να προτείνει την ενεργοποίηση του προγράμματος του και να κάνει την αξιολόγηση των δικών του προαπαιτούμενων. Με αυτό τον τρόπο θα παραμείνει και επίσημα επόπτης και στην μεταμνημονιακή εποχή κάτι που επιθυμούν διακαώς οι Ευρωπαϊκοί μας εταίροι.
Αυτή θα είναι η καθαρή έξοδος και καλό είναι να συμφωνηθεί το συντομότερο δυνατό καθώς εξελίσσεται η τέλεια καταιγίδα στις αγορές χρέους και όχι μόνο.
Πάρης Τσογκαρλίδης
Επενδυτικός Σύμβουλος
Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη

Τρίτη, 13 Φεβρουαρίου 2018

Η Μαύρη Δευτέρα των αγορών και η Ελληνική πραγματικότητα



Το τελευταίο διάστημα συντελούνται ιδιαίτερα χρηματοοικονομικά γεγονότα που χρίζουν προσοχής και επισήμανσης. Η περιβόητη από πολλούς αναμενόμενη διόρθωση των αγορών ήρθε υπερατλαντικά, και μετά από την επίσκεψη Τσίπρα στον Λευκό Οίκο όταν ο Αμερικανός πρόεδρος «διαφήμιζε» την άνοδο του βασικού χρηματιστηριακού δείκτη Dow Jones πριν δεχτεί ερωτήσεις, περάσαμε προχθές στην Μαύρη Δευτέρα όπου ο ίδιος δείκτης κατέγραφε ιστορική ενδοσυνεδριακή απώλεια 1500 μονάδων και προκαλούσε μνήμες καταστροφής παρόμοιες με το σκάσιμο της φούσκας των ενυπόθηκων δανείων.
Την επόμενη μέρα θα βγαίναμε στις αγορές να δανειστούμε 3 δις για επτά έτη με προσδοκώμενο επιτόκιο κάτω από 3%, σαφώς υψηλότερο από το μνημονικό επιτόκιο που σήμερα βρισκόμαστε, αλλά και απροσδόκητα χαμηλότερο από αυτό που υπολόγιζε και ο πιο αισιόδοξος έναν χρόνο νωρίτερα. Η «καθαρή» μάλιστα έξοδος που δρομολογείται μέσω των αγορών βάζει τον πήχη των κεφαλαίων που θέλουμε να αντλήσουμε από τις αγορές μεταξύ των 12 και 15 δις.
Εν το μεταξύ το Ελληνικό χρηματιστήριο ανεβάζει στροφές, έχει σταθερά αυξανόμενο ημερήσιο τζίρο και έδωσε πρόσφατα αποδόσεις σαφώς μεγαλύτερες των υπολοίπων Ευρωπαϊκών αγορών. Με πολλές διακυμάνσεις καταγράφει υψηλότερα επίπεδα τιμών ιδιαίτερα μετά τον εφησυχασμό όσον αφορά τα τεστ αντοχής των Ελληνικών συστηματικών τραπεζών που προτρέχουν στο συμπέρασμα ότι δεν θα χρειαστούνε νέα κεφάλαια οι τράπεζες μας.
Παράλληλα οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί έφεραν κακοπληρωτές στο θάλαμο των τραπεζών και πολλά προβληματικά δάνεια αγοράστηκαν και αγοράζονται από εξωχώρια funds και όχι μόνο. Κλάδοι της οικονομίας μας αναδιορθώνονται και μετά από το πετυχημένο μοντέλο του Μαρινόπουλου και την μέθοδο μετοχοποίησης των χρεών με ιδιαίτερο ενδιαφέρον περιμένουμε να δούμε την επιχειρηματική εξέλιξη εταιριών πολύπαθων κλάδων όπως οι ιχθυοκαλλιέργειες, οι κατασκευές και άλλων.
Είναι αλήθεια τα πράγματα τόσο μεταλλαγμένα που μπορούμε με ασφάλεια να μιλάμε για μία στροφή της Ελληνικής οικονομίας στην κανονικότητα και να κοιτάμε πιο αισιόδοξα το άμεσο και το απώτερο μέλλον;
Και ναι και όχι.
Σίγουρα μετά από μια παρατεταμένη, και ανώφελη κατά την ταπεινή μου άποψη, μεταρρυθμιστική απροθυμία που κολλούσε στις υπογραφές και σε μικροπολιτικές ισορροπίες, και αφού απωλέσαμε πάνω από το ένα τέταρτο του ΑΕΠ μας, εξελίσσεται με τις ευλογίες των εταίρων μας η θεωρία του ελατηρίου που προκαλεί προσδοκία καλύτερων μακροοικονομικών δεικτών και αναβάθμιση του αξιόχρεου της χώρας μας. Είναι επίσης θέμα ημερών ή και ωρών να βγούμε στις αγορές προσδοκώντας όχι μόνο ένα «μαξιλάρι» χρηματοδότησης αλλά μία καμπύλη ομολόγων που μετά και την πετυχημένη ανταλλαγή των κουρεμένων ομολογιών του PSI (bond swap) θα φέρει και την κανονικότητα στον δανεισμό της χώρας μας.
Η πορεία δείχνει καλοσχεδιασμένη και προδιαγεγραμμένη. Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν ωστόσο πολλοί. Από την μεταβλητότητα των αγορών και την πιθανή αύξηση των επιτοκίων μέχρι τον εφησυχασμό μιας «μεταμνημονιακής» συνεχόμενης επιδοματικής παραχολογίας. Ας μην ξεχνάμε ότι τα 100 δις βεβαιωμένων οφειλών των Ελλήνων φορολογουμένων προς το δημόσιο υποθηκεύουν κυρίως την ακίνητη περιουσία μας. Οι δε ασφαλιστικές υπέρογκες εισφορές που οδηγούν σε παρατεταμένη εισφοροδιαφυγή και φοροδιαφυγή, υποθηκεύουν την δυναμική της ανάπτυξης, της κατανάλωσης και για όσους τα καταφέρνουν της αποταμίευσης.
Όπως και να έχει το 2018 θα είναι ένα έτος που δεν θα μας αφήσει ασυγκίνητους. Η έξοδος μας στις αγορές δεν είναι πανάκεια. Η οικονομία μας είναι βαθύτατη πληγωμένη και η ψυχολογία λείπει ακόμα από πολλούς. Αν σε όλα αυτά αναλογιστούμε και μια τυχόν πολιτική αβεβαιότητα που μπορεί αναπάντεχα να προκύψει,  το κόστος χρήματος σίγουρα δεν θα είναι αυτό που σχεδιάζουμε. Οψόμεθα !

Τετάρτη, 29 Νοεμβρίου 2017

Δύο κίνδυνοι στο εγχείρημα για το θαλάσσιο μέτωπο της Θεσσαλονίκης

(δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο voria.gr στις 28/11/2017 )

 
Μετά την πετυχημένη ημερίδα της Παρασκευής που μας πέρασε, η «Ριβιέρα» της Θεσσαλονίκης δεν είναι πλέον ένα ρομαντικό αφήγημα. Είναι μία ανοιχτή πρόταση προς υλοποίηση που φαίνεται πως ήδη προκαλεί ενδιαφέρον χρηματοδότησης σύμφωνα τουλάχιστον με τα όσο υποστηρίχτηκαν από τον εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ)

Θα είναι άραγε τόσο εύκολη η συζήτηση και η υλοποίηση της πρότασης;

Φυσικά και όχι.

Αφού καθίσει η «σκόνη» των εντυπώσεων και του ανταγωνισμού σχετικά τόσο με την πατρότητα του εγχειρήματος, όσο και με το ποιος είναι ο αναγκαίος φορέας υλοποίησης, θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η γνώριμη σε όλους τακτική να συζητάμε πολύ αλλά να κάνουμε πολύ λιγότερα σε αυτή την πόλη, αυτή την φορά δε θα επαναληφθεί. Ο βασικός κίνδυνος να μπούμε σε μια τέτοια δίνη ατέρμονων συζητήσεων είναι διττός.

Από την μία έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον εχθρό της γραφειοκρατίας και του μακρινού χρονικού ορίζοντα που χρειάζεται ώστε να επέλθει η θεσμική θωράκιση του εγχειρήματος που έχει να κάνει τουλάχιστον με την προέγκριση του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου (ΕΧΣ). Θυμίζω ότι σύμφωνα με την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία και ειδικότερα με τον Ν.4269/2014 (ΧΩΠΟΜΕ) αλλά και με τον νέο νόμο που τον αντικατέστησε, το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να παράσχει θεσμική κάλυψη και πλήρη προστασία για το σύνολο των προτεινόμενων ρυθμίσεων και των αλληλεξαρτήσεων μεταξύ τους, είναι το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο (ΕΧΣ) του άρθρου 8 του Ν.4269/2014. Τα ΕΧΣ καταρτίζονται «για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων που μπορεί να λειτουργήσουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων υπερτοπικής κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας ή για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθμιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξής τους».

Ο άλλος κίνδυνος έχει να κάνει με την κακοδαιμονία της ανούσιας πολιτικής αντιπαράθεσης που ενίοτε ξεκινάει χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Το παραλιακό μέτωπο είναι άριστη προεκλογική μακέτα για κάθε Δήμο αλλά και για την Περιφέρεια. Οι επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές θα έχουν προθέσεις υποψήφιων Δημάρχων που σίγουρα θα σχετίζονται με το θέμα. Θα ήταν ευτύχημα να είχαμε μία προέγκριση του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου μέσα στο 2019.

Αν ξεπεράσουμε όμως τους παραπάνω κινδύνους και άλλους που ίσως προκύψουν από τον αναγκαίο χρόνο που χρειάζεται το εγχείρημα και από την προσπάθεια να μπει τάξη στα όποια συμφέροντα και αφού υποδεχτούμε ομαλά την αναγκαία μητροπολιτική προσέγγιση, ο δρόμος παραμένει μακρύς και απαιτητικός. Στα πλαίσια της ωρίμανσης θα χρειαστεί η εκπόνηση πολλών μελετών πολεοδομικών και άλλων και θα καταγραφεί η ανάγκη δράσεων και ενεργειών που θα έχουν ως σκοπό να υποστηρίξουν με τα αποτελέσματα τους και τα δεδομένα τους την επιδιωκόμενη συνολική στοχοθεσία.

Η αίσθηση πολλών είναι πως κάτι τόσο μεγαλόπνοο θα «ξεθυμάνει» με τον καιρό και πως τα μεγάλα προβλήματα χωροταξίας και ιδιοκτησιακού πολυκερματισμού δεν θα επιτρέψουν την απροσπέλαστη πρόσβαση σε ένα ενιαίο παραλιακό μέτωπο. Η «πόλη» που μπορεί να περηφανεύεται ότι είναι μοναδική, είναι η ίδια «πόλη» που κατάφερε να μην έχει ψηφισμένο ρυθμιστικό σχέδιο. Δεν υπάρχει άλλος καιρός για χάσιμο. Μετά από μακροχρόνιο λήθαργο είναι ώριμες οι συνθήκες να προχωρήσουμε σε ένα οραματικό και απαιτητικό σχεδιασμό της ταυτότητας της πόλης μας για τα επόμενα πολλά χρόνια. Κάτι κινείται επιτέλους και ήρθε η ώρα να τρέξουμε. Ας το πράξουμε χωρίς προσωπικές πολιτικές ατζέντες και κοιτώντας μόνο μπροστά.

Πάρης Τσογκαρλίδης
MSc in Engineering Economic Systems & Operations Research, Stanford University.
Πρώην Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών & Πολεοδομίας Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη. Επενδυτικός Σύμβουλος & Ηλεκτρολόγος Μηχανικός.

Τετάρτη, 4 Οκτωβρίου 2017

«Ριβιέρα» Θεσσαλονίκης: Όραμα ή πραγματικότητα;

Δημοσιεύτηκε στο Liberal στις 17/9/2017



Σχεδόν καθημερινά γίνεται πολύς λόγος για την επένδυση στο Ελληνικό η οποία έχει εξελιχθεί σε ένα σήριαλ, χωρίς τέλος, από πολλές απόψεις. Καθώς περιμένουμε να «δούμε» τελικά αν υπάρχουν δάσος και αρχαία στο Ελληνικό, θα σας μεταφέρω νοερά  στο «Ελληνικό» της Θεσσαλονίκης. Το αναξιοποίητο παραλιακό της μέτωπο.

Η πολιτική πρωτοβουλία για το θαλάσσιο μέτωπο και την Παράκτια Ζώνη Θεσσαλονίκης είναι μια παλιά και πικρή ιστορία. Αφήνοντας την πιο πρόσφατη πρωτοβουλία που εντάσσονταν στο πρόγραμμα Θεσσαλονίκη 2012-2014 και ένα ανασυνταγμένο Σχέδιο Ρυθμιστικού που ποτέ δεν ψηφίστηκε περάσαμε στις δηλώσεις Μπουτάρη ότι η νέα παραλία δεν είναι και τόσο ωραία. Μία πόλη που δεν έχει σε τίποτα να ζηλέψει αντίστοιχες Ευρωπαϊκές και μη, δεν έχει καταφέρει ακόμη να συγκεράσει απόψεις, μελέτες και οράματα, ώστε  να μπορούμε να απολαύσουμε και να εκμεταλλευτούμε ένα ενιαίο παραλιακό μέτωπο που να ξεκινάει από το Καλοχώρι και να φτάνει ως το Αεροδρόμιο Μακεδονία και γιατί όχι ως το Αγγελοχώρι. Μία πόλη που για την ανάπλαση της νέας παραλίας της οι γκρίνιες συνεχίζονται και τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα καλά κρατούν, παρόλο που αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς (brand name).

Ήρθε η ώρα να περάσουμε από την παράθεση σκέψεων και προβληματισμών, σε μία πρωτοβουλία συνεννόησης για την ανάπτυξη του θαλασσίου μετώπου και της Παράκτιας Ζώνης του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Το βασικό ερώτημα που τίθεται δεν έχει να κάνει με το πόσο αναπτυξιακή ήταν η ανάπλαση της νέας παραλίας. Αυτό έγινε. Έχει να κάνει με την έλλειψη πραγματικής ατζέντας για αυτό που εδώ και χρόνια έπρεπε να γίνει πράξη. Ευλόγως λοιπόν γεννιούνται ερωτήματα, για παράδειγμα, σχετικά με το πόσες μαρίνες μπορούν να είναι αναγκαίες ή με το αν είναι απαραίτητη και βιώσιμη η θαλάσσια συγκοινωνία.

Θέλοντας κάποιος να απαντήσει στο βασικό ερώτημα τι κάνουμε από εδώ και πέρα και στα πλαίσια του όποιου Στρατηγικού Σχεδίου του Δήμου Θεσσαλονίκης για την αξιοποίηση και ανάδειξη του θαλασσίου μετώπου καταλήγει στα παρακάτω βασικά συμπεράσματα.
-          Το θαλάσσιο μέτωπο δεν πρέπει να αφορά μόνο στο τμήμα που είναι εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Θεσσαλονίκης
-          Το αστικό μέρος του θαλασσίου μετώπου πρέπει να περιλαμβάνει και περιοχές που βρίσκονται εγγύς του δυτικού ορίου του Δήμου Θεσσαλονίκης καθώς και ανατολικά τα τμήματα περιοχών του Δήμου Καλαμαριάς και του Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη.
-          Όλοι οι Δήμοι που συμμετέχουν πρέπει να στοχεύσουν συντεταγμένα στο συνολικό εγχείρημα και όχι στις επιμέρους ρυθμίσεις που θα αφορούν τις περιοχές τους.
-          Το θαλάσσιο μέτωπο θα είναι Μητροπολιτικό και ως τέτοιο θα πρέπει να αντιμετωπισθεί

Ας μην ξεχνάμε ότι για το σύνολο της περιοχής υπάρχουν τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) των Δήμων που είναι εναρμονισμένα με το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης (ΡΣΘ) και τα οποία θα αποτελέσουν την αφετηρία του σχεδιασμού.

Τι λείπει λοιπόν και δεν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε ως πόλη και ως πολίτες το υπέροχο αυτό θαλάσσιο μέτωπο;

Προσωπική μου άποψη, όπως ανέφερα και παραπάνω, είναι ότι το μόνο που λείπει είναι μια πρωτοβουλία συνεννόησης που θα φέρει στο ίδιο τραπέζι Δήμους και Περιφέρεια και θα οδηγήσει στην κατάρτιση ενός Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου (ΕΧΣ) και θα θωρακίσει θεσμικά στον μέγιστο βαθμό το σύνολο του περιεχομένου για το θαλάσσιο μέτωπο. Μια πρωτοβουλία μου θέτει τα πραγματικά δεδομένα,  προσπαθεί να βάλει επιτέλους τάξη στα όποια συμφέροντα και εκμεταλλεύεται το όποιο αρχιτεκτονικό πόνημα ή μελέτη  διάσπαρτα υπάρχει σε κάθε δημόσιο φορέα και στο Τεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης.

Έτσι θα τεθεί ο οδικός χάρτης για την προσέλκυση επενδύσεων, αναπτυξιακής προοπτικής ενός ενιαίου παραλιακού μετώπου, μίας «Ριβιέρας» θα τολμούσα να πω της Θεσσαλονίκης μας. Μια πόλη μοναδική σε ομορφιά και πολυπολιτισμική ταυτότητα, που δεν κατάφερε να έχει ψηφισμένο Ρυθμιστικό Σχέδιο δεν έχει περιθώριο μεμονωμένης πολιτικής ατζέντας.

 Πάρης Τσογκαρλίδης
MSc in Engineering Economic Systems & Operations Research, Stanford University
Πρώην Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών & Πολεοδομίας Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη
Επενδυτικός Σύμβουλος & Ηλεκτρολόγος Μηχανικός